Wieczór Świętego Marcina: data, historia i nakrycie stołu

Wieczór Świętego Marcina co roku budzi te same pytania: kiedy wypada, skąd wzięła się ta tradycja i co właściwie powinno znaleźć się na stole. W tym przewodniku znajdziesz odpowiedzi na wszystko, od legendy o Marcinie i gęsiach, po konkretne pomysły na nakrycie i dekorację stołu, pasujące do ciemnej pory roku.

Kiedy przypada wieczór Świętego Marcina i na czym polega ta tradycja?

Wieczór Świętego Marcina zawsze wypada 10 listopada, niezależnie od dnia tygodnia, ponieważ ta data to wieczór poprzedzający dzień Świętego Marcina, 11 listopada. Dzień Świętego Marcina to rocznica pogrzebu Marcina z Tours w Tours w roku 397, i to właśnie stąd wywodzi się cała tradycja. Dziś wieczór Świętego Marcina kojarzy się przede wszystkim z wieczorem, kiedy rodziny gromadzą się przy stole i jedzą kaczkę lub gęś, a gdzieniegdzie wyrusza się też w mroku z pochodem latarenek. Jedzenie i światło idą tu w parze, i to właśnie one sprawiają, że ten wieczór staje się czymś wyjątkowym w najciemniejszej porze roku.

Daty wieczoru Świętego Marcina w kolejnych latach

Wieczór Świętego Marcina zawsze przypada 10 listopada, ale dzień tygodnia zmienia się z roku na rok. Poniżej znajdziesz daty na najbliższe lata:

Historia wieczoru Świętego Marcina: Marcin z Tours i gęsi

Źródłem tradycji wieczoru Świętego Marcina jest postać Marcina z Tours, którego pogrzeb w Tours w roku 397 obchodzi się w dzień Świętego Marcina, 11 listopada. Wieczór poprzedzający, czyli wieczór Świętego Marcina, zyskał w duńskiej tradycji swoje stałe miejsce dzięki pieczonej gęsi i pochodom z latarenkami, i to właśnie wtedy ożywa historia o Marcinie i gęsiach.

Według legendy Marcin z pokory nie chciał zostać biskupem. Ukrył się więc w gęsiniku, żeby uniknąć tego zadania, ale gdakanie gęsi zdradziło, gdzie się znajduje, więc go znaleziono i mimo wszystko ustanowiono biskupem. To właśnie ta historia o gdaczących gęsiach sprawiła, że gęś stała się symbolem tego wieczoru. Ta sama opowieść stoi też za tym, że dzieci w wielu miejscach wyruszają wieczorem 10 listopada w pochód z latarenkami, gdzie światło w ciemności przypomina, że Marcin, mimo swojej kryjówki, w końcu został odnaleziony.

Danie na wieczór Świętego Marcina: gęś czy kaczka

Tradycyjnie na wieczór Świętego Marcina jada się pieczoną gęś, i to właśnie to danie nadało temu wieczorowi jego nazwę w kuchni. Dziś jednak na stole najczęściej ląduje kaczka. Widać to wyraźnie w liczbach sprzedaży przed tym wieczorem, gdzie sprzedaje się około 600 000 kaczek wobec zaledwie kilku tysięcy gęsi. Kaczka stała się więc zdecydowanie najpopularniejszym wyborem, choć nazwa związana z gęsią wciąż trzyma się tej tradycji i używana jest zamiennie na określenie dania tego wieczoru.

Obok Wigilii, wieczór Świętego Marcina to jedna z najbardziej zakorzenionych tradycji duńskiej kuchni, a dla wielu rodzin to stały, coroczny zwyczaj, by zasiąść razem do tego dania, niezależnie od tego, czy na stole wyląduje kaczka, czy gęś.

Jak nakryć stół na wieczór Świętego Marcina

Wieczór Świętego Marcina przypada w najciemniejszej porze roku, więc stół śmiało może to odzwierciedlać ciepłymi, głębokimi kolorami. Talerze i półmiski w odcieniach pomarańczy, żółci i czerwieni budują przytulny nastrój, a jednocześnie ładnie kontrastują z gęsią lub kaczką na półmisku. Wypróbuj na przykład Talerze Citron z kamionki od &Kleveringktóry tworzy solidny i kolorowy wyraz, albo postaw Misę ceramiczną Appelsin od &Klevering na chleb lub dodatki obok dania głównego.

Dania i dodatki najlepiej podawać w osobnych naczyniach, dzięki czemu stół zyska przestrzeń i strukturę, a goście sami będą mogli się częstować. Jeśli potrzebujesz inspiracji do całego nakrycia stołu, zajrzyj do kategorii Nakrycie stołu i Talerze, a jeśli chcesz spiąć całość odrobiną dekoracji stołu, dobrym miejscem na start jest Dekoracje na stół. Jeśli chcesz łączyć na jednym stole różne kolory i kształty tak, by nie wyglądało to chaotycznie, konkretne wskazówki znajdziesz w poradniku Jak łączyć ceramikę, kolory i kształty na nakryciu stołu.

Nastrój: latarenki, żywe świece i prosty bieżnik na stole

Pochód z lampionami to stały element wieczoru świętego Marcina, a ten sam ciepły nastrój możesz przenieść na stół. Żywe świece w świecznikach dają delikatne światło, które świetnie pasuje do wieczoru, gdy na zewnątrz zrobiło się już ciemno. Zajrzyj do kategorii Świeczniki i Świece, jeśli musisz uzupełnić zapasy.

Samą dekorację stołu utrzymaj w prostocie: kilka naczyń w jesiennych kolorach, świece na różnych wysokościach i ewentualnie prosta bieżnik na stół w zupełności wystarczą, by spiąć całość. Jeśli chcesz stworzyć bardziej rozbudowany środek stołu, więcej pomysłów znajdziesz w poradniku Dekoracje na stół: jak zbudować centralny punkt stołu, a dobre rady dotyczące nastroju świetlnego znajdziesz w Jak stworzyć hygge dzięki żywym świecom.

Podsumowanie

Wieczór świętego Marcina przypada 10 listopada, dzień przed świętem świętego Marcina obchodzonym 11 listopada. Tradycja wywodzi się z historii Marcina z Tours i legendy o gęsiach, które go zdradziły. Dziś ten wieczór świętuje się, jedząc kaczkę lub gęś, często z pochodem z lampionami, a stół możesz łatwo wpisać w ten klimat dzięki jesiennej zastawie, prostym dodatkom i żywym świecom.

Przeczytaj także

• Nakrycie stołu: jak pięknie nakryć stół
• Jak stworzyć hygge dzięki żywym świecom
• Dekoracje na stół: jak zbudować centralny punkt stołu
• Jak łączyć ceramikę, kolory i kształty na nakryciu stołu